Allergie

Een allergie is eigenlijk een overdreven, sterke reactie van het afweersysteem op stoffen van buitenaf. Bij een eerste contact met lichaamsvreemde stoffen reageert het afweerapparaat door het aanmaken van afweerstoffen en afweercellen. Bij een volgend contact met dezelfde stof bepaalt het lichaam of en hoe het moet reageren. Hier gaat het mis bij allergiepatiënten. In plaats van niet of in geringe mate te reageren, ontstaat een ernstige reactie. Ontstekingscellen vormen antilichamen die leiden tot een ontstekingsreactie van de huid en slijmvliezen, hetgeen aanleiding geeft tot o.a. jeuk, maagdarmklachten en ademhalingsproblemen.
Aangezien een allergie een overdreven reactie van het lichaam op bepaalde stoffen is, is het niet te genezen. Wel kunnen we er voor zorgen dat de allergie onder controle komt en blijft. Dit doen we door deze patiënten uitvoerig te begeleiden.

Een groot aantal honden heeft last van een allergie. De meest voorkomende allergieën zijn:

  • Voedingsallergie (overgevoeligheid voor bepaalde bestanddelen in het voer)
  • Atopie (een allergie voor stoffen die vrij voorkomen in de omgeving, vergelijkbaar met hooikoorts of   huisstofmijt allergie bij de mens)
  • Vlooienallergie (na de beet van vlooien)
  • Contactallergie (overgevoeligheid van de huid voor bijv. plastic, linoleum, verf en schoonmaakmiddelen)
  • Incidenteel optredende allergische reacties na het geven van medicijnen

Omdat de verschijnselen van de diverse allergieën sterk op elkaar kunnen lijken, is het belangrijk dat er goed onderzoek plaatsvindt naar de exacte oorzaak van de allergie.

Vooraleerst zullen eventuele andere oorzaken van de jeuk (zoals bijvoorbeeld een schimmelinfectie, vlooien of mijten) worden uitgesloten door middel van een huidafkrabsel. Ook zien we regelmatig een secundaire bacteriële infectie t.g.v. het krabben en/of likken. Indien deze infectie ernstig is, starten we een bacteriologisch onderzoek zodat we voor uw hond de beste antibiotica behandeling kunnen opstarten.

Wanneer we er nu zeker van zijn dat de jeukklachten worden veroorzaakt door een allergie, gaan we op zoek naar de oorzaak hiervan.

Atopie

Atopie is een veel voorkomende vorm van allergie bij de hond. Van alle honden heeft 3-15% hiervan last. Het is een erfelijke allergie voor stuifmeel van bloeiende gewassen (zoals grassen, onkruiden, bomen), voor huidschilfers van dieren en voor diverse huisstof- en voedermijten. Meestal treden de eerste verschijnselen van atopie al voor de leeftijd van 3 jaar op. Vaak zijn de eerste symptomen gering en zijn ze aan de aandacht van de eigenaar ontsnapt omdat de hond goed reageerde op de ingestelde behandeling of omdat de symptomen eerst alleen tijdens bepaalde periodes van het jaar voorkwamen (bijvoorbeeld in het geval van stuifmeel). Atopie komt vaker voor bij de volgende rassen: Labrador, West Highland White Terriër, Schnauzer, Duitse Herder, Boxer, Golden Retriever, Poedel, Cairn Terriër, Jack Russel, Foxterriër en Lhasa Apso.

Verschijnselen van atopie

Het meest opvallende verschijnsel van atopie is de jeuk, die zich uit door het vaak likken of bijten aan de poten, oksels en liezen en het met de kop schuren langs de vloer of langs andere objecten. Dit kan leiden tot huidontstekingen en/of oorontstekingen. Een enkele keer is ook sprake van ooguitvloeiing en aanvallen van niezen.
De ontstekingen van de huid van poten, kop, oksels en liezen en het voorkomen van jeuk zijn de belangrijkste criteria voor het stellen van de diagnose. De huidontstekingen kunnen worden verergerd door een bacteriële infectie of een gist  infectie, waartegen een aanvullende behandeling moet worden ingesteld.

Diagnose stellen van atopie

Op basis van voorgeschiedenis en uitgebreid onderzoek worden andere aandoeningen die lijken op atopie uitgesloten. De volgende stap in het onderzoek is het uitvoeren van een allergietest. Een allergietest kan bestaan uit een serumtest (bloedonderzoek) of een huidtest. Bij zo’n huidtest worden antigenen in de huid gespoten en wordt er vervolgens gekeken of er een lokale reactie optreedt.
Daarnaast geeft het herhaald terugkomen in een bepaalde maand (bijv juni/juli graspollen) een sterke aanwijzing.

Behandeling van atopie

Wanneer is vastgesteld dat de hond een atopie heeft, zijn meerdere vormen van behandeling mogelijk. Elke vorm van behandeling zal in principe levenslang moeten worden voortgezet.

    • Contact vermijden
      De beste en meest voor de hand liggende behandeling bestaat uit het vermijden van contact met de betreffende stof of stoffen (allergie tegen meerdere stoffen komt bij honden regelmatig voor). Helaas is dat praktisch gezien veelal niet mogelijk.

      • Pollen allergie: goed de hooikoorts waarschuwingen van media in de gaten houden en minder naar buiten gaan, probeer zoveel mogelijk de plekken te vermijden waar de bloeiende planten waar u dier allergisch voor is te mijden.
      • Huisstofmijt: regelmatig stofzuigen, eventueel (pluizige) vloerkleden verwijderen. Hypoallergeen matje voor de hond aanschaffen, regelmatig sprayen van de ligplaats met een interieurspray voor vlooien (doodt ook de huisstofmijt).

 

  • Wassen
    Door te wassen spoel je eventueel aanwezige allergenen weg.
    Ook zijn er speciale shampoos die jeukstillend en ontsmettend werken.

 

  • Voedingssupplementen
    Ondersteunen van de huid met omega-3 en omega-6 vetzuren.
  • Medicijnen
    • Apoquel®:  Neemt heel specifiek de jeuk weg en heeft nauwelijks bijwerkingen.
    • Cyclavance® (Cyclosporine): Ontstekingsremmer die de jeuk remt en weinig bijwerkingen heeft.
    • Cytopoint®: Jeuk remmer zonder bijwerkingen. Daardoor ook geschikt voor dieren met andere ziektes als bijv. nier- of leverproblemen. Nog een groot voordeel van Cytopoint® is dat het maar 1x per maand geïnjecteerd hoeft te worden. Helaas is het (zeker voor grote honden) erg prijzig.
    • Prednison: Een goede jeuk remmer met als voordeel dat het de goedkoopste therapie is. Helaas vertoont prednison nogal wat bijwerkingen, vooral als ze levenslang moeten worden toegediend. Daarom is het verstandig deze medicijnen slechts gedurende een korte tijd te geven.
    • Antihistaminica zijn bij honden weinig effectief.
  • Hyposensibilisatie
    Een geheel andere behandelingsvorm is de zogenaamde allergeen-specifieke immunotherapie of hyposensibilisatie. Nadat is vastgesteld voor welke stoffen de hond allergisch is, bestaat de mogelijkheid hem voor deze allergenen minder gevoelig of ongevoelig te maken. Hierbij worden voor elke patiënt speciale injectievloeistoffen bereid. Dit wordt vervolgens met steeds langere tussenpozen en in steeds hogere dosering toegediend. Zo wordt het afweerapparaat minder gevoelig gemaakt voor de stoffen die allergische reacties oproepen.  Het kan enkele maanden duren voordat er verbetering wordt gezien. Het percentage honden dat goed reageert op deze behandeling bedraagt ongeveer 75%.

Huisstofmijt

Regelmatig stofzuigen, eventueel (pluizige) vloerkleden verwijderen. Hypo-allergeenmatje voor de hond aanschaffen, regelmatig sprayen ligplaats met een interieurspray voor vlooien (dood ook de huisstofmijt).

Ontstekingsremmers zoals corticosteroïden (prednison) en cyclosporine zijn uitstekend in staat de allergie te onderdrukken. Helaas vertonen ontstekingsremmers nogal wat nadelen, zeker als ze – zoals bij atopie – in principe levenslang moeten worden toegediend. Daarom is het verstandig deze medicijnen slechts gedurende een korte tijd te geven. Medicijnen als antihistaminica zijn bij honden weinig effectief.
Een geheel andere behandelingsvorm is de zogenaamde allergeen-specifieke immunotherapie. Nadat is vastgesteld voor welke stoffen de hond allergisch is, bestaat de mogelijkheid de hond voor deze stoffen minder gevoelig of ongevoelig te maken. Hiertoe worden voor elke patiënt speciale injectievloeistoffen bereid op grond van de per patiënt verschillende stoffen die de allergische klachten veroorzaken. Deze injectievloeistoffen worden vervolgens met steeds langere tussenposen en in steeds hogere dosering toegediend. Aldus wordt het afweerapparaat minder gevoelig gemaakt voor de stoffen die allergische reacties oproepen. Het percentage honden dat goed reageert op deze behandeling bedraagt ongeveer 75%.

Voedingsallergie/intolerantie

Voedingsallergie/-intolerantie ontstaat wanneer een hond overgevoelig is voor een bepaalde component in de voeding. Dit bestanddeel is in de meeste gevallen een eiwit, maar kan ook een andere stof zijn zoals bijv. een conserveermiddel. Zo’n stofje waar het dier op reageert wordt een allergeen genoemd.

Elk ingrediënt dat de hond wel eens eerder heeft gegeten, kan in principe een voedingsallergie/-intolerantie veroorzaken. Overgevoeligheidsreacties kunnen binnen enkele minuten optreden, maar ook pas na enkele uren of zelfs dagen.
We spreken van een voedselovergevoeligheid, omdat zowel een voedselallergie als een voedselintolerantie (waarbij geen immunologische reactie aanwezig is) hetzelfde klinische beeld geven. Deze twee reacties zijn op basis van de symptomen niet van elkaar te onderscheiden.
Omdat verschillende merken voeders vaak zijn opgebouwd uit dezelfde basiscomponenten en eiwitbronnen, kan een allergie voorkomen bij dieren die steeds verschillende voeders krijgen.

Het feit dat de hond overgevoelig reageert op de voeding, zegt overigens niets over de kwaliteit van de voeding.

Welke dieren krijgen een voedingsallergie?

  • Waarschijnlijk speelt bij het ontstaan van een voedingsallergie de erfelijke aanleg een belangrijke rol. Rassen waarbij vaker een voedselallergie voor komt zijn o.a.: Labrador Retriever, Duitse Herder, West Highland White Terriër, Dalmatiër, Shar Pei, Lhasa Apso, Cocker Spaniel, Springer Spaniel, Dwergschnauzer, Golden Retriever, Teckel en de Boxer.
  • Zowel jonge als oude dieren kunnen een voedingsallergie ontwikkelen, waarbij 80% van de dieren voor het eerst symptomen krijgt als ze nog geen jaar oud zijn. Soms zien we zelfs al symptomen bij dieren die nog geen half jaar oud zijn.

Wat is er aan te doen?

  • Eliminatiedieet
    Om de diagnose met zekerheid te kunnen stellen, dient u minimaal 6 weken te stoppen met de huidige voeding. Ook allerlei extraatjes, zoals snoepjes of kluifjes, dient u gedurende die periode achterwege te laten. U geeft naast drinkwater een eliminatiedieet. Zo’n dieet kunt u, in overleg met de dierenarts, zelf bereiden of u kunt kiezen voor een kant en klare hypoallergene brok.
    Wanneer de jeuk tijdens de testperiode sterk vermindert of zelfs verdwijnt, is de diagnose voedingsallergie gesteld.
  • Bloedonderzoek (serum test)
    Hierbij wordt in een laboratorium in het bloed gezocht naar antistoffen tegen de meest voorkomende voedingsmiddelen. Deze uitslag geeft een goede aanwijzing of uw hond een voedselallergie heeft én voor welke bestanddelen hij allergisch is. Zo kunnen we ook meteen een passend dieet opstellen. Helaas is deze test niet 100% sluitend.
    Naast antistoffen tegen voedingsmiddelen onderzoeken we met deze test ook of er antistoffen tegen pollen, mijten, vlooien of schimmels aanwezig zijn.

Hoe herkennen we een voedingsallergie?

  • Huidklachten
    • Jeuk
    • Huidontsteking
    • Regelmatig terugkerende oorontsteking
  • Maag-darmproblemen
    • Diarree
    • Braken
    • Winderigheid
    • Buikpijn
    • Anaalklier klachten

Dit wordt dan:

Gekookt geitenvlees, struisvogelvlees of lamsvlees met gekookte rijst en verder niets: 100-150 gram per 10 kg lichaamsgewicht per dag van elk.
Geitenvlees is verkrijgbaar bij Islamitische slagers. Het beste kunt u de benodigde hoeveelheid voor 6 weken in 1 keer bestellen en invriezen. Eventueel zijn ook commerciële hypo-allergene voeders, uitsluitend verkrijgbaar bij de dierenarts, voor dit doel geschikt. Wanneer de jeuk tijdens de testperiode sterk vermindert of zelfs verdwijnt, is de diagnose voedingsallergie gesteld. Vervolgens kan door het geven van bijvoorbeeld steeds één soort vlees worden gekeken voor welk bestanddeel van het oorspronkelijke voer de hond of kat allergisch is.
Als het bereiden en/of verstrekken van dit voer lastig is voor u, kunt u eventueel ook een commercieel hypo-allergeen voer geven, maar bedenk dat voor het aantonen van een voedselallergie dat niet helemaal betrouwbaar is.
Vervolgens kunt u als onderhoudsdieet heel goed speciale hypo-allergene voeding geven, verkrijgbaar bij de dierenarts. Maar bedenk daarbij wel dat een enkele keer ook deze op den duur weer een allergie kunnen veroorzaken…

Bij een voedselovergevoeligheid zal uw hond zal voor de rest van zijn leven een speciaal dieet of hypoallergene voeding nodig hebben.

Bij aanvang worden er vaak jeukremmende medicijnen bij gegeven.

Scroll Up